Dan mag je niet op mijn feestje komen!
Iedereen die met kleuters werkt of zelf jonge kinderen heeft, weet dat zij feilloos aanvoelen dat zij de ander met deze uitspraak raken.
Als volwassene herken je misschien ook wel die natuurlijke behoefte om ergens bij te horen. Hoe zit dat toch?!
Een onzichtbare draad
Die behoefte heeft alles te maken met een van de basisprincipes van systemisch werk, binding.
Het is als een onzichtbare draad, waarmee je voelt dat je erbij hoort. In die verbinding ligt de kracht van samen.
Bolletje wol
Je kent vast wel het groepsvormingsspel met een bolletje wol. Als je het bolletje in je handen hebt, mag je iets over jezelf vertellen en de bol naar een ander gooien die hetzelfde doet. De leerlingen / studenten leren elkaar beter kennen en herkennen overeenkomsten. Dat laatste zorgt ervoor dat je je verbonden voelt.
Weten dat de ander ook 2 broers en zussen heeft, weten dat de oma van de ander ook in het buitenland woont, zelfs weten dat de ander ook van pizza houdt, maakt dat je je verbonden voelt.
Door met elkaar het web dat ontstaan is, vast te houden voel je de kracht van samen. Wanneer iemand loslaat voel je dat die kracht afneemt.
Familie
Het start allemaal als je als baby op de wereld komt. Om te overleven ben je in eerste instantie afhankelijk van het systeem waarin je geboren bent. De sterkere beschermen de zwakkeren, zoals je dat ook in de natuur terugziet. Als kind let je op de signalen in jouw familie en ben je daar loyaal aan. Die binding is er van nature en blijft altijd bestaan.
De taal die je spreekt
Wanneer een team met elkaar verbonden is hoor je het onder andere terug in de taal die zij spreken. De teamleden gebruiken wij en ons om het team of de school te benoemen.
Bij een nieuwe collega zal die verbinding steeds meer groeien. Dat hoor je bijv. terug wanneer hij vertelt over een goed idee op zijn oude school. Hij spreekt dan over wij en zij; de school waar hij wel en de school waar hij niet (meer) bij hoort.
In het begin hoor je nog wel eens een verspreking zoals “Bij ons deden we …”. Hoe meer deze collega het heeft over wij en ons, hoe meer hij zich verbonden voelt met het nieuwe team.
Alles en iedereen hoort erbij
Iedereen, dat betekent bijv. dat alle collega’s van jouw team erbij horen. De collega die er 5 dagen per week is en de collega die al een tijd lang ziek thuis zit. Die ene waar je je weekendverhalen graag mee deelt en die andere waar je je geregeld aan ergert. Misschien zijn de laatste twee wel dezelfde persoon.
Iedereen, die mopperende ouder, de inspectie, de vertrokken collega’s, de schoonmakers die in de late uurtjes zorgen voor een fris begin, iedereen.
En alles. Dat zijn ook gebeurtenissen en dingen op de school waar je werkt. Het afscheid van de schoolverlaters, de toets uitslagen, de andere scholen onder hetzelfde bestuur, het bloedhete lokaal, het schoolplan, de slingers die zijn blijven hangen na een afscheid, het gedoe over het project, de winst van het schaakteam, het schaatsuitje …
Kortom, alles wat maakt dat de organisatie bestaat zoals hij nu is.
Elk systeem wil compleet zijn
Alles insluiten is niet altijd makkelijk. Zeker als je er zelf last van hebt.
Toch is het zo gebeurd. Je kan iets of iemand buitensluiten door er niet meer over te praten of erover te oordelen. Denk aan roddelen bij het koffieapparaat, ‘hekkenpraat’ in het PO, pesten of een geheim.
Iets dat buitengesloten wordt zoekt op een andere laag z’n weg terug om zich te laten zien en horen. Het uit zich in gedoe in de groep, ruzie, leerlingen die aan de kant staan, gebrek aan motivatie en betrokkenheid.
Warm welkom
Binding in onderwijsteams gaat verder dan samenwerken. Het betekent dat iedereen in het team zich gezien, gewaardeerd en verbonden voelt.
Het zit ‘m in de kleine dingen. Een warm welkom voor de nieuwe collega, ruimte voor persoonlijke verhalen en het vieren van successen. Dat klinkt simpel, dus wie start de volgende teamvergadering met een ‘succes van de dag rondje’?
In een hecht team kunnen collega’s elkaar om hulp vragen en spontaan hulp aanbieden. Ook meningsverschillen krijgen een plek. Natuurlijk schuurt het wel eens in een team. In teams met een sterke binding praten ze er met elkaar over en zoeken ze naar oplossingen waarbij iedereen zich gehoord voelt.
Om eens voor jezelf te doen
Breng jouw werksituatie (school of team) of een deel daarvan (klas) eens in kaart.
Vraag jezelf eens af: hoort, voor mij, alles en iedereen erbij?
Hoe verbonden voel jij je met dit systeem? Waar merk jij dit aan?
Hoe kunnen anderen zien en horen dat jij je verbonden voelt met het systeem?
Meer lezen? De inspiratie voor dit blog heb ik gehaald uit:
*Bibi Schreuder – Ik ben een kind dus ik voel waar mijn ouders zijn, hoe je het jou en de kinderen waarvoor je zorgt goed laat gaan
*De Fontein – Els van Steijn