Als ik aan je vraag ‘wat is jouw plek?’, waar denk je dan als eerste aan?
Aan de plek waar je je thuis voelt, aan de schrale plek op je arm die wat aandacht nodig heeft, aan je favoriete plek op de bank of aan iets heel anders?
Systemische bril
Wanneer je door een systemische bril kijkt naar deze vraag, wordt de richting van het antwoord bepaald door de drie basisprincipes van systemisch werk; binding, ordening en balans.
Het onderwijs, het bestuur, jouw school, jouw team, jouw klas, zijn allemaal systemen. Systemen waar jij onderdeel van uitmaakt.
Je spreekt al van een systeem wanneer er meer dan twee mensen bij elkaar komen en er een vorm van samenwerking plaatsvindt.
Jij hoort erbij
Jouw basis is jouw systeem van herkomst, de ouders waaruit je geboren bent.
Daarnaast ben je onderdeel van veel andere systemen waar je in en uit kan stappen. Dat komen en gaan is bij het ene systeem wat makkelijker dan bij het andere. Je bent en blijft altijd onderdeel van je familie.
Om een beeld te krijgen van een aantal andere systemen waar jij lid van bent kan je eens door je WhatsApp groepen scrollen. Het zijn er vast meer dan je denkt; je vriendengroep, het zangkoor, de VVE van het appartementencomplex waar je woont, de sport op zaterdag …
Leerplicht zorgt ervoor dat het onderwijssysteem het enige systeem in Nederland is waar we een tijdlang verplicht onderdeel van zijn. Wij onderwijsprofessionals hebben ervoor gekozen om op een later moment nog eens onderdeel te zijn van dat systeem, alleen nu op een andere plek, een werkplek.
Unieke plek
Een belangrijk principe is dat iedereen in het systeem een eigen, unieke plek heeft. Vanaf die plek kan je bijdragen aan een efficiënte, harmonieuze en gezonde organisatie. Dan voelt het alsof de dingen als vanzelf gaan. Wanneer niet iedereen op zijn plek staat of er is onduidelijkheid over een plek, ontstaan er spanningen, zowel individueel als in de organisatie.
Binnen het onderwijs kan dit zich bijvoorbeeld uiten in overbelaste leraren die taken oppakken die eigenlijk niet bij hen horen of schoolleiders die teveel in het dagelijks werk van het team duiken en daardoor hun leiderschapsrol niet (kunnen) vervullen.
Jouw plek
Of je nu beginnende leerkracht bent, ervaren docent of schoolleider, jouw bijdrage is essentieel voor het geheel. Een goed functionerend systeem vraagt dat iedereen zijn eigen plek inneemt en die van anderen respecteert. Dat betekent dat je weet wat jouw rol is en welke taken daarbij horen. Dat betekent dat je grenzen stelt als dat nodig is. Dat betekent dat jij vertrouwen hebt in anderen, dat zij hun eigen verantwoordelijkheden oppakken.
Om eens voor jezelf te doen
Breng jouw werkplek eens in kaart. Dat kan in je hoofd of op papier, doe vooral wat bij jou past.
Vraag jezelf dan eens af:
-Wat is mijn unieke plek binnen deze organisatie?
-Wat houdt die plek voor mij in en hoe voel ik mij op deze plek?
-Welke taakomschrijving hoort bij mijn plek? Doe ik meer of minder of juist precies genoeg?
Is er, nu je deze blog gelezen hebt iets dat je anders zou willen doen?
Is het antwoord ja, wat is dan de eerste kleine stap die je daarin kan zetten?
Is het antwoord nee, wat is het belangrijkste dat jij wel blijft doen?